Yağ Akarken Masum Görünür
Kızartma tavasındaki yağı lavaboya dökmek pratik görünür; yağ sıcakken akıcıdır ve hızla gider. Sorun, gözünüzün görmediği yerde başlar. Gider borusu, özellikle duvar içinde ve bina kolonuna doğru, giderek soğur. Yağ soğudukça koyulaşır, borunun iç yüzeyine yapışır ve katılaşır.
Bu tabaka tek başına küçük görünse de her dökülen yağla kalınlaşır. Üstelik yapışkan yüzey, yemek artıklarını, çay posasını, kahve telvesini, pirinç ve makarna parçalarını tutar. Zamanla borunun iç çapı daralır ve evye yavaşlamaya başlar.
Yağ Hangi Sorunlara Yol Açar?
Evyenin yavaş akması
İlk belirti, evyede suyun beklemeye başlamasıdır. Sifonu temizlemek bir süre işe yarar, ancak yağ duvar içindeki boruda biriktiyse sorun kısa sürede geri döner. Bu belirtiyi lavabo geç akıyor sayfasında ele aldık.
Kötü koku
Borunun içinde biriken yağ ve yemek artıkları zamanla çürür ve ekşi, keskin bir koku yapar. Koku özellikle sıcak havalarda ve evye bir süre kullanılmadığında artar. Ayrıntılar için giderden koku geliyor sayfasına bakabilirsiniz.
Bina hattında tıkanıklık
Apartmanlarda tüm mutfakların yağı aynı kolona ve aynı ana hatta gider. Her dairenin dökeceği az miktardaki yağ, bina hattında birleştiğinde büyük birikimlere dönüşür. Bu birikimler alt katlarda giderden su geri gelmesine yol açabilir; giderden su geri geliyor sayfasında bu durumu anlattık.
Şehir kanalizasyonuna etkisi
Bina hattından çıkan yağ, şehir kanalizasyonunda da birikerek büyük kütleler oluşturabilir ve arıtma süreçlerini zorlaştırır. Bu yüzden atık yağın doğru şekilde toplanması çevre açısından da önemlidir.
Hangi Yağlar Daha Sorunlu?
| Tür | Davranışı |
|---|---|
| Kızartma yağı | Büyük miktarda ve tek seferde dökülür, en hızlı birikimi yapar |
| Tereyağı, margarin, iç yağı | Oda sıcaklığında katılaşır, boruda hızla donar |
| Et ve tavuk yağı | Soğuyunca katılaşır, yapışkan tabaka oluşturur |
| Zeytinyağı ve sıvı yağlar | Akışkan kalsa da diğer atıkları bağlar ve zamanla koyulaşır |
| Soslar ve kremalı yemekler | Yağ ve nişasta birlikte yapışkan birikim yapar |
Oda sıcaklığında sıvı kalan yağlar da zararsız değildir; zamanla oksitlenip koyulaşır ve diğer atıklarla birleşir.
Yağı Doğru Şekilde Nasıl Atarsınız?
- Soğutun. Kızartma yağını tavada veya tencerede soğumaya bırakın. Sıcak yağı plastik kaplara dökmeyin.
- Biriktirin. Soğuyan yağı kapaklı bir şişe veya kavanoza aktarın. Huni kullanmak işinizi kolaylaştırır.
- Teslim edin. Kap dolduğunda belediyenin veya marketlerin atık yağ toplama noktalarına götürün.
- Az miktarı silin. Tava ve tabaklardaki ince yağ tabakasını yıkamadan önce kağıt havluyla silip çöpe atın.
Mutfak Gideri İçin İyi Alışkanlıklar
- Evyede süzgeç kullanın; yemek artıkları, pirinç, çay posası ve kahve telvesi gidere gitmesin.
- Tabakları makineye veya evyeye koymadan önce artıkları çöpe sıyırın.
- Haftada bir evyeye bir süre sıcak musluk suyu akıtın; bu, ince sabun tabakalarının birikmesini yavaşlatır, ancak yağ dökmenin yerine geçmez.
- Sifonu yılda bir iki kez söküp temizleyin. Nasıl yapıldığını tıkalı gider nasıl açılır rehberinde anlattık.
- Kimyasal gider açıcılardan uzak durun.
Sık Duyulan Yanlış Bilgiler
"Az miktarda yağ zarar vermez." Tek seferlik az miktar belki fark yaratmaz, ama her gün dökülen az miktar yıllar içinde birikir. Üstelik apartmanlarda bu birikim tüm dairelerin toplamıdır.
"Sıvı yağlar donmadığı için sorun yok." Sıvı yağlar oda sıcaklığında akıcı kalsa da su ile karışmaz, borunun iç yüzeyinde ince bir film bırakır. Bu film yemek artıklarını ve diğer yağları tutarak zamanla koyulaşır.
"Kaynar su dökersem yağ gider." Kaynar su yağı yalnızca birkaç metre ileri taşır; boru soğuduğunda yağ yine donar. Ayrıca kaynar su PVC bağlantılarına ve porselen yüzeylere zarar verebilir.
"Kahve telvesi gideri temizler." Telve ve çay posası çözünmez; yağla birleşerek çamur kıvamında bir birikim oluşturur. Telveyi çöpe veya kompost kutusuna atın.
Restoran, Kafe ve İşletmeler İçin
Ticari mutfaklarda yağ miktarı çok daha fazladır ve gider hatları kısa sürede tıkanabilir. Bu tür işletmelerde yağ tutucu (yağ ayırıcı) kullanılması ve düzenli boşaltılması, hattın sağlıklı kalması için önemlidir. Yağ tutucunun boyutu ve bakım sıklığı mutfağın kullanım yoğunluğuna göre belirlenir. Ayrıca ilgili mevzuat ve belediye düzenlemeleri, işletmelerin atık yağ yönetimiyle ilgili yükümlülükler getirebilir.
Yağ Tıkanıklığı Oluştuysa
Evye yavaşladıysa önce sifonu söküp temizleyin. Sorun sürüyorsa tıkanıklık duvar içindeki borudadır. Bu durumda spiral gider açma makinesiyle hat açılır; spiral, boru içindeki yağ tabakasını kazıyarak ve parçalayarak su yolunu yeniden açar. Tıkanıklık sık tekrarlıyorsa kanal görüntüleme kamerasıyla hattın içine bakılır; birikimin yoğunluğu ve varsa eğim sorunları ekranda görülür.
Kostik veya asitli ürün dökmeyin; açılmayan giderde bekleyen kimyasal, müdahale sırasında hem size hem ustaya zarar verebilir.
Sonuç
Mutfak giderine dökülen yağ, borunun soğuk bölümünde donarak tıkanıklık, koku ve bina hattında birikim yaratır. Yağı soğutup biriktirin ve toplama noktalarına teslim edin; tabakları yıkamadan önce silin, evyede süzgeç kullanın. Gürhan Tesisat olarak 1975'ten beri Ankara'da mutfak ve bina gider hatlarındaki yağ tıkanıklıklarını spiral gider açma makinesiyle açıyoruz. Bizi arayın veya WhatsApp'tan durumu anlatın. Ayrıntılar için tıkanıklık açma ve lavabo açma sayfalarına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Yağın arkasından sıcak su ve deterjan dökersem sorun olur mu?
Sıcak su ve deterjan yağı bir süre akışkan tutar, ancak yağ borunun ilerisinde, su soğuduğunda yine donar. Yani sorunu ortadan kaldırmaz, yalnızca birikimin yerini değiştirir. Bu yüzden en doğrusu yağı gidere hiç dökmemektir.
Atık yağı nereye atmalıyım?
Yağı soğutup kapaklı bir şişe veya kavanozda biriktirin. Birçok belediye ve market atık yağ toplama noktası sunar; bu noktalara teslim etmek çevre açısından en doğru yoldur. Az miktardaki yağı kağıt havluyla silip çöpe atabilirsiniz.
Bulaşık makinesi yağ sorununu çözer mi?
Bulaşık makinesi de gidere bağlıdır ve tabaklardaki yağ makine üzerinden aynı hatta gider. Tabakları makineye koymadan önce yağ ve yemek artıklarını kağıt havluyla silmek, hem makinenin filtresini hem de gider hattını korur.
Yağ tıkanıklığını kostikle açabilir miyim?
Önermiyoruz. Kostik yağı sabunlaştırarak kısmen çözebilir ama cilde ve göze ciddi zarar verir, contaları ve eski boruları yıpratır, açılmayan giderde tehlikeli bir sıvı bırakır. Farklı ürünleri, örneğin çamaşır suyu ile tuz ruhunu karıştırmak ise zehirli gaz çıkarır. Yağ tıkanıklığı spiral makineyle güvenle açılır.
Diğer rehberler
İlgili hizmetler
Tıkanıklık ve Gider Açma
Lavabo, tuvalet, duş ve mutfak giderini spiral makineyle açıyor, tekrarlayanı kamerayla inceliyoruz.
Lavabo Açma
Banyo lavabosu ve mutfak evyesini sifon temizliği ve spiral makineyle, kimyasal kullanmadan açıyoruz.
Tuvalet Tıkanıklığı Açma
Tıkalı klozet ve alaturka tuvaleti spiral ve gerekirse klozet sökümüyle açıyor, montajı yeniden yapıyoruz.