Boru Dondu: Ne Yapmalısınız, Ne Yapmamalısınız?

Boru Neden Donar?

Su donduğunda hacmi artar. Boru içindeki su sıfırın altındaki sıcaklıklarda buza dönüştüğünde, genleşen buz hem akışı keser hem de boru duvarına baskı yapar. Bu baskı en zayıf noktada, genellikle ek yerlerinde ve eski borularda çatlağa yol açar.

Ankara'da açık ve soğuk kış gecelerinde sıcaklık sıfırın altına düşer. Bu gecelerde en çok risk altında olan borular; balkonda, bodrumda, çatı arasında, garajda, dış duvarın yüzeyinde ya da yalıtımsız bir duvar boşluğunda kalan borulardır. Uzun süre kullanılmayan ve içinde su duran hatlar da daha kolay donar.

Belirtiler

• Soğuk bir gecenin ardından bir veya birden fazla musluktan su gelmemesi ya da çok az gelmesi.
• Açıktaki borunun üzerinde buzlanma veya beyazlaşma.
• Klozet rezervuarının dolmaması.
• Dış musluktan veya sayaçtan su gelmemesi.

İlk Adımlar

1. Ana vanayı kapatın. Boru çatlamış olabilir; buz çözüldüğünde su fışkırırsa hasarı sınırlar. Vananın yeri için ana vana nerede, nasıl kapatılır rehberine bakın.
2. Musluğu açık bırakın. Etkilenen musluğu açık tutun; buz çözüldükçe su ve buhar dışarı çıkabilsin, borudaki basınç azalsın.
3. Donan bölgeyi bulun. Musluktan geriye doğru giderek açıktaki ve soğuk bölgelerdeki boruları kontrol edin.
4. Çatlak arayın. Boru üzerinde görünür bir çatlak, şişme veya ayrılmış ek yeri varsa çözmeye çalışmadan usta çağırın.

Güvenli Çözme Yöntemleri

Çözme işlemine musluğa yakın uçtan başlayın ve donan bölgeye doğru ilerleyin. Böylece eriyen su açık musluktan çıkabilir ve boru içinde basınç birikmez.

Ortamı ısıtın

Borunun bulunduğu odanın veya dolabın sıcaklığını artırın. Dolap kapaklarını açın, odanın ısıtmasını yükseltin. Bu yöntem yavaştır ama en güvenlisidir.

Saç kurutma makinesi

Ilık ayarda, boruya birkaç santim mesafeden ve boru boyunca hareket ettirerek uygulayın. Tek noktaya uzun süre tutmayın. Islak zeminde veya damlayan suyun altında kullanmayın, kabloyu sudan uzak tutun.

Ilık havlu

Havluyu ılık suyla ıslatıp sıkın ve boruya sarın. Soğudukça tekrarlayın. Plastik borular için de güvenli bir yöntemdir.

Kaçınılması gerekenler

• Açık alev, çakmak, pürmüz, mangal: Yangın riski, plastik boruların erimesi ve ani ısınmayla patlama.
• Kaynar su: Borunun bir noktasında ani ısınma ve yanık riski.
• Isıtıcıyı boruya dayamak: Yangın riski ve elektrik tehlikesi.
• Boruya darbe vurmak: Buzu kırmak için çekiçle vurmak boruyu çatlatır.
• Tuz veya kimyasal dökmek: İşe yaramaz, boruya ve çevreye zarar verir.

Boru Çözüldükten Sonra

Su akmaya başladıktan sonra ana vanayı yavaşça açın ve donan bölgedeki boruyu, ek yerlerini ve bağlantıları dikkatle izleyin. Damlama, sızma veya ıslaklık varsa vanayı tekrar kapatın ve usta çağırın. Görünür bir sızıntı olmasa bile birkaç gün boyunca duvar ve zeminlerde nem belirtisi olup olmadığını takip edin; duvar içindeki bir çatlak hemen fark edilmeyebilir. Sayaç testi de gizli bir kaçağı ortaya çıkarır; adımlar sayaç dönüyor sayfasında.

Boru Patladıysa

1. Ana vanayı hemen kapatın.
2. Su elektrik tesisatına, prizlere veya cihazlara yakınsa ilgili sigortayı veya ana şalteri kapatın.
3. Suyu toplayın, eşyaları kaldırın.
4. Alt kat komşunuza haber verin.
5. Fotoğraf ve video çekin.
6. Usta çağırın.

Patlayan borunun onarımı, borunun tipine göre hasarlı bölümün değiştirilmesiyle yapılır. Süreci su kaçağı tamiri nasıl yapılır rehberinde anlattık.

Kombi ve Isıtma Hattı Donması

Kombinin dış duvardaki yoğuşma suyu tahliye borusu donarsa bazı kombiler arıza verir. Bu boruya ılık su dökmek veya ılık havlu sarmak genellikle sorunu çözer; kombinin içine müdahale etmeyin. Uzun süre kapalı kalan evlerde kalorifer hattı da donabilir. Kombinin donma koruma özelliği ve ayarı için kullanım kılavuzuna veya yetkili servise başvurun. Doğalgaz kokusu alırsanız elektrik anahtarlarına dokunmayın, pencereleri açın ve 187 Doğalgaz Acil hattını arayın.

Donmayı Önlemek İçin

• Açıktaki ve dış duvardaki boruları yalıtın.
• Dış muslukları kış öncesi boşaltın.
• Çok soğuk gecelerde riskli hattaki bir musluktan ince bir su akıtmak donmayı geciktirebilir; bunu yalnızca gerektiğinde ve kısa süreli yapın.
• Dış duvara yakın mutfak ve banyo dolaplarının kapaklarını gece aralık bırakın.
• Evi uzun süre tamamen soğuk bırakmayın.

Ayrıntılı liste için kış öncesi tesisat kontrol listesi rehberine bakabilirsiniz.

Sonuç

Boru donduğunda önce ana vanayı kapatın, musluğu açık bırakın ve boruyu musluk tarafından başlayarak yavaş ve kontrollü şekilde ısıtın. Açık alev ve kaynar su kullanmayın. Boru çatladıysa veya çözüldükten sonra sızıntı varsa usta çağırın. Gürhan Tesisat olarak 1975'ten beri Ankara'da donma kaynaklı boru arızalarını onarıyoruz. Bizi arayın veya WhatsApp'tan durumu anlatın. Ayrıntılar için temiz su tesisatı ve acil tesisatçı sayfalarına bakabilirsiniz.